Henry A. Giroux, Lech Witkowski

Edukacja i sfera publiczna

Henry A. Giroux, uczony i humanista amerykański oraz Lech Witkowski, polski profesor, są współauto­rami tej imponującej księgi. Symbole nonkonformizmu naukowego - tytułuje autorów prof. Zbyszko Melosik. [...] „Ich teksty zamieszczone w tym kom­pendium stanowią krystalizację współczesnej myśli krytycznej. Dają kompletny i niezwykle kompetent­ny jej obraz - wyłaniający się z wnętrza tego dys­kursu" - pisze prof. Melosik. Stawiają pytania o ob­raz i kształt naszej współczesności. Parają się peda­gogiką krytyczną „teoretycznie gęstą, analitycznie rzetelną, politycznie ważną i pedagogicznie odpowiedzialną teorią" -jak wyjaśnia w posłowiu prof. Tomasz Szkudlarek. Zajmują się dyskusją o roli edukacji i pedagogiki jako nauki, opisują „trajektorie rozwoju myślenia naukowego". Poszukują „optymalnych sposobów pojmowania i wyjaśniania rzeczywistości oraz „doskonałej prawdy", absolutnej reprezentacji rzeczywistości".

Joanna Habiera
Magazyn Literacki Książki Nr 2/2011

Słów więcej niż kilka o pedagogice radykalnej

Pedagogika radykalna i krytyczna, wraz z jej najwybitniejszym przedstawicielem H.A. Giroux powoli trafia już na wszelkie szczeble edukacji formalnej i nieformalnej młodzieży i dorosłych. Walczy z mitami oraz obnaża niedoskonałości i złudzenia oficjalnej sfery publicznej, konsekwentnie upominając  się o równe prawa i szanse dostępu poprzez edukację do kultury, pracy wymagającej kwalifikacji oraz aktywności politycznej dla wszystkich pozbawionych takich przywilejów osób i grup.

W taką niezwykle interesującą, rzetelną analitycznie i odpowiedzialną teorię wprowadza nas książka „Edukacja i sfera publiczna. Idee i doświadczenia pedagogiki radykalnej”, wydana przez Oficynę Wydawniczą Impuls. Autorzy: Henry A. Giroux oraz Lech Witkowski otwierają czytelników na trudne wymagania metodologiczne, a analiza tekstów źródłowych (zarówno z filozofii nowożytnej i współczesnej jak i tekstów kultury popularnej) oraz doświadczeń codzienności, zmusza do zaangażowania i aktywności. Warto jednak ten wysiłek podjąć by zrozumieć ideę przyświecającą pedagogice radykalnej oraz fakt, iż to właśnie wysublimowany język pedagogiki krytycznej jest winny małej popularności tej metody w kształceniu akademickim oraz przeszkodą w jej wykorzystaniu w reformie oświaty.
Tymczasem pedagogika ta niezwykle wyraźnie ukazuje procesy i mechanizmy oporu społecznego wobec przemocy symbolicznej oraz rozszerza horyzonty edukacji postulując o rozwój własny, zarówno za pomocą dostarczonych narzędzi jak i przez stałe uczestnictwo w życiu społecznym.

Książka składa się z trzech części poprzedzonych wstępem autorów przybliżającym nam zarówno ideę, która przyświecała tworzeniu tej publikacji, jak i przedstawiającym wizję pojmowania etosu akademickiego i edukacji wartościowej dla społeczeństwa, kultury i obywateli. Część I pracy jest próbą bilansu i nowego otwarcia, w której Lech Witkowski zmierzył się z tematem „stanu i problemów recepcji amerykańskiej pedagogiki radykalnej w Polsce” stawiając tezę: „jest inna pedagogika- pedagogika jest inna”. Znajdziemy tu również rozmowy z Henrym A. Giroux o wyzwaniach, marzeniach i uczelniach, przeprowadzone przez Lecha Witkowskiego, Bernarda Murchlanda oraz Manuelę Guilherme.
Część II obejmuje tematy „od reprodukcji, przez troskę o tożsamość, ideę pogranicza i walkę o media po odzyskiwanie uniwersytetu” poruszane zarówno przez samego Henry’ego A. Giroux, jak i we współpracy z Paulo Freire oraz Peterem L. McLarenem. Część III natomiast stanowi „o radykalizacji dyskursu: od kolonizacji podmiotu i rytualizacji edukacyjnej po wyzwanie autorytetu” dotykając tematów związanych z radykalnymi wizjami podmiotu w dramacie współczesności, szkołą i walką o sferę publiczną, kręgiem pedagogiki radykalnej czy radykalną wizją autorytetu w pedagogice amerykańskiej.
Autorem posłowia jest Tomasz Szkudlarek, który podjął rozważania na temat przydatności w obecnych czasach pedagogiki krytycznej, natomiast do książki włączona została również recenzja Zbyszko Melosika pisana pod kątem refleksji na temat wpływu pedagogiki krytycznej na jego tożsamość naukową oraz glossa do książki H. A. Giroux, L. Witkowskiego autorstwa Bogusława Śliwierskiego.

Tymczasem publikacja „Edukacja i sfera publiczna. Idee i doświadczenia pedagogiki radykalnej” jest obszernym ujęciem tematyki, prowokującym jednocześnie do refleksji nad otoczeniem politycznym, społecznym, gospodarczym, edukacyjnym i nad sobą samym. Lekturą książki powinni być zainteresowani zarówno studenci jak i wykładowcy akademiccy oraz wszyscy poszukiwacze prawdy i rozwoju o humanistycznej duszy. Rozważania autorów poparte silnymi podstawami teoretycznymi dają kompletny i obszerny obraz poziomu i kierunków rozwoju. współczesnej myśli krytycznej.

Warto zaznaczyć iż książka dedykowana jest-uwaga!-„najbardziej zasłużonemu dla pedagogiki w Polsce wydawnictwu promującemu myślenie alternatywne, twórcze, krytyczne i radykalnie- Krakowskiej Oficynie Wydawniczej „Impuls” na dwudziestolecie jej działalności.

Recenzja: Justyna Gul
http://www.granice.pl/recenzja,Edukacja_i_sfera_publiczna,3650

       Mam nadzieję, że książka ta wejdzie do kanonu krytycznych studiów wszystkich tych humanistów, którzy interesują się najszerzej pojętą edukacją i jej relacjami ze sferą publiczną.

Rzadko się zdarza, aby tak wybitny uczony amerykański (obecnie pracujący w Kanadzie) współautorsko wydawał książkę z polskim partnerem naukowym, […] zaświadczającą o wieloletniej współpracy, która zaowocowała […] tłumaczeniami, analizami i aplikacjami, a czego ranga, jeśli chodzi o wpływ na transformację dyskursu akademickiego w Polsce ostatnich trzech dekad, jest nie do przecenienia […].

Prof. Zbigniew Kwieciński

(fragmenty Przedmowy)

Książka H.A. Giroux i L. Witkowskiego pełna jest […] życia. […] stawia mnóstwo pytań o rozumienie naszej współczesności. […] A poza tym wszystkim – pedagogika krytyczna to po prostu niezwykle ciekawa, teoretycznie gęsta, analitycznie rzetelna, politycznie ważna i pedagogicznie odpowiedzialna teoria. Nie znam współcześnie ciekawszej.

Prof. Tomasz Szkudlarek

(fragmenty Posłowia)

Otrzymujemy wyjątkową książkę, głęboko inspirującą do refleksji, prowokującą do namysłu nad sobą i otaczającym oraz determinującym nas światem w wymiarach: politycznych, społecznych, gospodarczych, kulturowych i edukacyjnych, które muszą być zanurzane w wymiarze chronos i kairos. […] niewątpliwie treść tej książki poruszy niejednego czytelnika (oby też polityka oświatowego) i nie pozwoli na milczenie wokół jej treści. Do centrum przesuwa się zarówno nowa jakość języka wypowiedzi, stylistyki narracji, jak i wartość sporu o rolę edukacji i pedagogiki jako nauki.

Prof. Bogusław Śliwerski

(fragmenty Aneksu)

[…] dwaj znakomici bohaterowie recenzowanej książki – symbole nonkonformizmu naukowego: H.A. Giroux i L. Witkowski. […] Ich teksty zamieszczone w tym kompendium stanowią krystalizację współczesnej myśli krytycznej. Dają kompletny i niezwykle kompetentny jej obraz – wyłaniający się z wnętrza tego dyskursu.

Prof. Zbyszko Melosik

(fragmenty Aneksu)